فرمان دور زدن کارگزاران، فریاد یک ساختار در حال فروپاشی
فرمانِ «دور زدنِ کارگزاران»: فریاد یک ساختار در حال فروپاشی
در پیشینهی کهن شهریاری در ایرانزمین، پادشاه پاسدارِ «اشا» یعنی راستی و نظم بود. شاه، خود تجلییافتهی قانون بود و فرمانش برای برپایی گردش درست هازمان بود. هرگاه فرمانروایی از این اصل بازمیایستاد، خود را مقصرِ نابسامانی میدانست، نه آن را به گردن دیگران میانداخت.
لیک پس از قادسیه و اکنون، شنیدن فرمان «کارگزاران دولت را دور بزنید» از کسی که رأس هرم قدرت است، نه یک پیشنهاد سیاسی، که آشکارترین گواه بر پوسیدگی بنیادین یک ساختار است. این سخن، در ژرفای خود، فریاد یک نظام است که دیگر تواناییِ هدایتِ حتی خود را از دست داده است. این، نمایشی است از تقابل دو فکِ یک خزنده که سودای بلعیدن ایران در سر دارند؛ هرچند بر سر تقسیم طعمه با هم در افتادهاند، اما در هدفِ اصلی، یعنی دریدنِ تنِ کشور، متفقالقولاند.
۱. اعتراف به ناکامیِ ذاتیِ ساختار:
این فرمان، نشانهی قدرت نیست، بلکه بزرگترین اعتراف به ناتوانی است. مدیری که به یاران خود میگوید ساختار رسمی و قانونی را نادیده بگیرند، در واقع فریاد میزند: «من از پسِ ادارهی این نهادِ فلجشده برنمیآیم!» این یک استیصال آشکار است. این فرمان میگوید که راههای رسمی کشور به بنبست رسیده و تنها راهِ بقا، پناه بردن به روشهای غیررسمی و مافیایی است. این، شکستِ کلِ پروژهی حکمرانیِ ولایی است که در طول دههها بر ایران تحمیل گشته.
۲. فرافکنی مسئولیت و گریز از پاسخگویی:
«خامنوف» با این سخن، در تلاش است تا گناهِ بحرانها را به دوش هیئت حاکمهای بیندازد که خود او بر سر کار نشانده و هدایت میکند. اما ملتِ آگاه میداند که این دولت، تنها چهرهای دیگر از همان ساختار است. دیوانسالاران، فرماندهانِ نظامی و امنیتی، و سرانِ اقتصادی، همگی در چارچوبی که او ترسیم کرده، فعالیت میکنند. این بینظمیها و ویرانی، ثمرهی مستقیمِ تصمیماتِ غلطِ اوست؛ از سیاستهای بیگانهپرست و دشمنتراشی گرفته تا اقتصادِ رانتی و وابسته. فراخواندن به «دور زدن»، ترفندی برای شانه خالی کردن از زیر بارِ این گناه بزرگ تاریخی است.
۳. ترویج آشوب و بربریت برای حفظ قدرت:
این فرمان، دعوتی آشکار به قانونستیزی است. وقتی به بخشی از جامعه اجازه داده میشود که راستههای کشوری را نادیده بگیرد، در واقع به همه میگویند که «قانون» ابزاری برای پیشبردِ اهدافِ شخصی است و هیچ قداستی ندارد. این سیاست، عمداً جامعه را به سمت هرجومرج و درگیریهای داخلی میراند تا در آیندهای نزدیک، به بهانهی بازگرداندنِ نظم، بتوان سرکوبها را شدیدتر کرد و حقوق شهروندی را برای همیشه در هم کوبید. این، همان بربریت کنترلشدهای است که پایههای آن با همین فرمانها ریخته میشود.
سخن پایانی:
این سخن، نه راهحلی برای بحران، که بلندترین فریادِ یک رهبری است که در برابر ویرانیهایی که خود آفریده، تسلیم شده است. این، نعرهی یک ساختار است که دیگر نمیتواند با نقابِ قانونمداری و انضباط، خود را از مردم پنهان کند.
در ایرانشهر کهن، حاکم پاسدارِ اشا بود و اگر نابسامانی رخ میداد، خود را مقصر میدانست. این ویژگی آگاتوکراسی ایران است، لیک امروز، ما شاهد حاکمی هستیم که نه تنها خود را بیگناه میداند، بلکه با دعوت به آشوب، مسئولیت را به گردنِ دیگران و حتی خودِ ملت میاندازد.
این فرمان، نه نشانهی قدرت، که علامتِ روزهای پایانی یک حکومت اشغالگری است که راهی به جز نابودی و فرافکنی برایش باقی نمانده است. فریاد «دور بزنید»، رساترین اعتراف به خالی بودن تختِ حکمرانی از خرد و پایداری است. این، صحنهی پایانی یک نمایشِ تلخ از تقابلِ جاندارانِ انگلی بر پیکرِ نیمهجانِ ایران است.
✍🏻 دتام دنواتیج